De politie heeft last van de wetgeving bij onderzoeken naar vermissingen, waarbij geen concrete aanwijzingen zijn voor een misdrijf. Er zijn te veel juridische obstakels voor rechercheurs om slagvaardig te handelen. De juridische belemmeringen zorgen voor spanning tussen het onderzoeksbelang en privacybescherming van de vermiste persoon.

Vertraging

„Daardoor kan het onderzoek worden geschaad. In ieder geval wordt de kans op oplossen van een verdwijningszaak vertraagd dan wel bemoeilijkt”, verklaart Rob van de Watering, groepschef tactische recherche in Ede, van de politie Oost-Nederland.

Toestemming familie

De politie kan, zonder toestemming van familie, niet zomaar gegevens van of over de vermiste persoon opvragen bij instanties, zoals belgegevens, plaatsbepaling van mobiele telefoon, betalingsverkeer en pintransacties, camerabeelden, computergebruik en incheckgegevens van de luchtvaart.

Geen dwangmiddelen

De politie heeft een punt, zegt de Nijmeegse strafrechtgeleerde Henny Sackers. „Zonder een vermoeden van georganiseerde criminele activiteiten, vermoeden van een strafbaar feit of een verdenking tegen een verdachte, kan de politie geen dwangmiddelen inzetten.”

Vermissing Renkum

Recherchechef Van de Watering betreurt het dat de bevoegdheden en zoekmiddelen bij vermissingszaken zonder een vermoeden van een misdrijf veel beperkter zijn, dan wanneer er wel sprake is van een misdrijf. Dit zegt hij naar aanleiding van de vijfjarige vermissing van de Renkumse Nelie van der Schouw (68).

Medewerking

In deze zaak heeft de recherche wél alle medewerking gekregen van de familie Van der Schouw. Desalniettemin duurt het, aldus Van de Watering, dan toch nog erg lang voordat offciële instanties, zoals telefoonbedrijven, providers en banken, gegevens over de vermiste persoon willen prijsgeven.

Privacy

Overheden, bedrijven en instellingen zijn daar vanwege het recht op privacy van vermiste volwassenen erg terughoudend in. Iedereen heeft namelijk het recht om te verdwijnen, bijvoorbeeld om waar dan ook een nieuw leven op te bouwen zonder de achterblijvers daarvan op de hoogte te stellen.

Langdurig vermisten

Daar staat tegenover dat vermissingen het gevolg kunnen zijn van een misdrijf, zonder dat dit van meet af aan vast staat. Jaarlijks worden zo'n 40.000 mensen als vermist opgegeven. Bijna alle verdwijningen worden binnen een paar dagen opgehelderd.

Is iemand na een jaar nog steeds vermist, dan spreken we over langdurig vermisten. Nederland telt volgens een rapport (2015) van het Arnhems onderzoeksbureau Beke bijna 1500 mensen die langdurig vermist zijn.

Politiesites