Achtergrondinformatie over PMA, wat is het, de wet, omvang van gebruik, effecten, de risico's, de markt, sterfgevallen, preventie.
Wat is PMA
Wetgeving
Omvang van het gebruik
Effecten van PMA
Risico's
De markt
Sterfgevallen
Preventie
Wat is PMA ?
PMA is een synthetische verbinding met de volledige chemische naam 1-(4-methoxyfenyl)-2-aminopropaan, ook wel afgekort tot para-methoxy-amfetamine (of 4-methoxyamfetamine, 4-MA). PMA komt voor in als ‘ecstasy’ verkochte pillen, onder verschillende namen en logo’s, zoals Death, Red Mitsubishi, Superman, Elephant en Nike.
PMA is begin jaren 70 voor het eerst aangetroffen in de VS en Canada. In 1998 verscheen het middel op de Europese markt. In 2000 werd PMA gesignaleerd in Nederland. PMA is schadelijk voor de gezondheid. Recent zijn sterfgevallen in verband met dit middel gemeld.
Wetgeving
In de Opiumwet wordt sinds 1976 onderscheid gemaakt tussen drugs met een onaanvaardbaar risico (harddrugs zoals heroïne, cocaïne en LSD) en hennepproducten (softdrugs: hasj en wiet). Harddrugs zijn geplaatst op lijst 1 en softdrugs op lijst 2 van de Opiumwet.
PMA staat op lijst 1 van de Opiumwet. Productie, handel, invoer/uitvoer en bezit van PMA zijn daarom strafbaar. Het verwante middel PMMA dat ook vaak samen met PMA in pillen wordt aangetroffen valt (nog) niet onder het regime van de Opiumwet.
Omvang van gebruik
Het is onwaarschijnlijk dat er mensen zijn die er voor kiezen om PMA bewust te slikken. Er is daarom weinig bekend over het aantal consumenten van dit middel. PMA wordt onbewust genomen door mensen die denken dat zij ecstasy (MDMA) slikken.
Effecten van PMA
PMA is chemisch verwant aan MDMA. Beide middelen werken in op dezelfde soort hersencellen. PMA heeft een amfetamine-achtige en een bewustzijnsveranderende werking, net zoals MDMA.
In het buitenland zijn pillen aangetroffen die ongeveer 50 mg of minder PMA bevatten. De psychologische effecten zijn voor deze dosering minder sterk dan die van een doorsnee MDMA pil van 70-80 mg. Gebruik van een pil van 50 mg of minder PMA veroorzaakt in een persoon van gemiddelde omvang een 'high' en lichte stimulering. De pupillen worden verwijd en de bloeddruk en de polsfrequentie nemen toe.
In hogere doseringen - al vanaf 60 mg - bestaat reeds een grote kans op ernstige effecten: een abrupte stijging van de bloeddruk en een verhoging van de lichaamstemperatuur. Een te hoge dosis veroorzaakt een onregelmatige en versnelde hartslag, sterke verhoging van de lichaamstemperatuur, te laag bloedsuikergehalte, spasmen, ademhalingsproblemen, nierfalen, convulsies en coma.
Overlijden treedt meestal op door oververhitting waardoor het centraal zenuwstelsel niet meer functioneert. Lichaamstemperaturen tussen 41.5 en 46 °C zijn gerapporteerd. De klinische symptomen lijken op die van een MDMA overdosering maar zijn aanzienlijk heftiger.
Bij welke dosering dergelijke symptomen precies optreden is niet te zeggen. Dit hangt af van de lichamelijke conditie van de persoon, het lichaamsgewicht en de omstandigheden van gebruik. Wel zijn bloedconcentraties van 0.5 mg/L en hoger in verband gebracht met toxische effecten.
Gelijktijdig gebruik van PMA met andere drugs, geneesmiddelen en alcohol kan leiden tot interacties en is gevaarlijk.
PMA is waarschijnlijk toxischer dan MDMA. Uit dieronderzoek komt naar voren dat PMA een tekort van serotonine in hersencellen veroorzaakt en mogelijk op termijn schadelijk is voor de hersenen.
Risico's
De risico's hangen samen met de relatief lage dosis waarbij al ongewenste effecten kunnen optreden. Daar komt bij dat PMA veel trager werkt dan MDMA. Het duurt gemiddeld een uur na inname van PMA voordat een gebruiker iets merkt. Voor MDMA begint het effect al na 15 minuten. Omdat consumenten doorgaans niet weten dat hun pil PMA bevat in plaats van MDMA bestaat het risico dat men meerdere tabletten na elkaar slikt om het zelfde effect te bereiken, al dan niet in combinatie met andere middelen.
De markt
Informatie over de aanwezigheid van PMA pillen op de Europese markt is afkomstig van inbeslagnemingen door de politie en van pillentestservices (alleen in Oostenrijk en Nederland, zie ook onder punt 7). Alleen Oostenrijk, Denemarken, Frankrijk, Duitsland, Nederland en Zweden maken melding van inbeslagnemingen van partijen pillen die PMA bevatten, vaak in combinatie met PMMA, MDMA of andere stoffen (efedrine, MDA, amfetamine).
In Nederland zijn in 2000 drie vangsten gedaan van PMA pillen. In totaal betrof het 5146 pillen. De politie in Zuid-Limburg maakte recent melding (juli 2001) van de aanhouding van een man in Maastricht die 212 op 'ecstasy' lijkende pillen op zak had. Nader onderzoek wees uit dat deze eveneens PMA bevatten.
Het DIMS (Drugs Informatie en Monitoring Systeem) heeft het afgelopen jaar meerdere pillen met verschillend logo's aangeleverd gekregen die PMA bevatten. Meestal betrof het nauwelijks werkzame hoeveelheden. Begin oktober dook een PMA pil op bij een pillentestservice van DIMS met een veel hogere, gevaarlijke dosering. Recent heeft de politie in Zuid-Limburg diverse partijen soortgelijke pillen in beslag genomen.
Sterfgevallen
In verschillende landen van de Europese Unie, en ook daarbuiten, hebben pillen met PMA slachtoffers gemaakt. Volgens een rapportage van het EMCDDA en Europol (mei 2001) zijn in Europa recent 10 sterfgevallen gerapporteerd in verband met PMA, waarvan 9 betrekking hadden op een combinatie van PMA en PMMA, al dan niet samen met andere middelen. Er zijn 2 sterfgevallen gerapporteerd in Oostenrijk, 4 in Duitsland en 4 in Denemarken. Recent zijn ook in België (Antwerpen) twee jonge mensen overleden na gebruik van een pil met PMA, waarmee in Europa in totaal 12 gevallen bekend zijn. Ook in de Verenigde Staten en Australië zijn mensen overleden, vermoedelijk vanwege PMA gebruik.
In Nederland zijn tot voor kort geen ongelukken gebeurd. In vergelijking met andere landen gebeuren er in het algemeen weinig dodelijke incidenten in Nederland in verband met het gebruik van synthetische drugs. Dit heeft onder meer te maken met het feit dat de gebruiker sinds 1992 de samenstelling van zijn pillen kan laten bepalen bij instellingen voor verslavingszorg die zijn aangesloten bij het Drugs Informatie en Monitoring Systeem (DIMS). Het Trimbos-instituut coördineert deze marktmonitor. Naar aanleiding van de pil die in oktober door DIMS werd ontdekt is in overleg met het ministerie van VWS en de Inspectie van de Gezondheidszorg besloten tot het informeren van de verslavingsinstellingen en gebruikers over het verschijnen van deze pil en de risico's.
In de week van 22 oktober is in Nederland het eerste sterfgeval gerapporteerd waarbij PMA mogelijk in het spel is. Een jongeman in Kerkrade is overleden na het slikken van verschillende 'ecstasypillen', in combinatie met alcohol. De politie heeft in de omgeving pillen aangetroffen met PMA.
Preventie
Consumenten die ecstasy, of als ecstasy verkochte pillen, slikken lopen een groot risico. Wil men dit risico verkleinen dan moeten de pillen in een laboratorium of via het DIMS systeem worden getest ( www.drugs-test.nl ). PMA kan niet worden aangetoond met zelftesten, zoals de EZ-test.
Deze informatie is afkomstig van het Trimbos instituut.
