De vorige (tweede) Europese rijbewijsrichtlijn uit 1991 was vaak aangepast. Daarom is besloten om een derde Europese rijbewijsrichtlijn op te stellen. De derde rijbewijsrichtlijn heeft tot doel de regels van het rijbewijs te herschikken. De regels rond het rijbewijs zijn Europees meer gelijk getrokken. 

Daarnaast is er voor gezorgd dat er één Europees rijbewijsmodel kwam. Tot slot is de kennis en kunde van de rijexaminatoren Europees verbeterd.

Regelgeving

Om de verplichtingen die in de derde rijbewijsrichtlijn staan te kunnen implementeren, zijn de Wegenverkeerswet 1994 en de Wet rijonderricht motorrijtuigen 1993 aangepast. Daarnaast werd ook onderliggende regelgeving, zoals het Reglement rijbewijzen, aangepast. Ook zijn diverse ministeriële regelingen aangepast en opgesteld.

De verplichtingen uit de derde rijbewijsrichtlijn zijn met ingang van 19 januari 2013 in alle lidstaten in werking getreden. Mensen die op 19 januari 2013 al een rijbewijs voor een bepaalde categorie hadden, behouden hun rechten voor die categorie(ën).

Voor rij-instructeurs is er één certificaat per rijbewijscategorie gebleven, de bevoegdheden daarvan zijn verruimd. Bezit van de zwaarste rijbewijscategorie binnen de betreffende WRM-categorie (Wet rijonderricht motorrijtuigen 1993) was de ingangseis bij het WRM-examen, ook de categorie voertuig moet daarbij passen.

Wat zijn de veranderingen in de rijbewijscategorieën na 19 januari 2013

Rijbewijscategorie AM

Voor deze categorie is er niets veranderd. Deze categorie was een nationale categorie en is nu een Europese categorie. Nederland voldeed daarom al aan de eisen uit de derde rijbewijsrichtlijn.

Rijbewijscategorie A

Het A-rijbewijs voor motoren en driewielers is vanaf 19 januari 2013 opgedeeld in drie categorieën afhankelijk van de zwaarte van de motor, te weten A1, A2 en A.

Categorie A1 kan behaald worden vanaf 18 jaar, maar rijles mag al vanaf 17 jaar. Categorie A2 behaald worden vanaf 20 jaar, maar rijles mag vanaf 19 jaar, als u een rijbewijs A1 heeft. Voor categorie A geldt dat deze behaald kan worden vanaf 22 jaar, wanneer de bestuurder in het bezit is van rijbewijs A2.

De bestuurder kan voor categorie A rechtstreeks examen doen vanaf de leeftijd van 24 jaar. Zie voor de specificaties van de categorieën van motoren de factsheet voor de rijbewijscategorie A.

Rijbewijscategorie B

De rijbewijscategorie B voor de personenauto is grotendeels hetzelfde als voorheen. De toegestane maximum massa van het samenstel van trekkend voertuig en aanhangwagen of oplegger met een toegestane maximum massa van meer dan 750 kg is 3500 kg gebleven.

De regel dat de toegestane maximum massa van de aanhangwagen of oplegger niet meer mag bedragen dan de ledige massa van het trekkend voertuig is vervallen. Met de categorie B is het altijd toegestaan om een aanhangwagen of oplegger voort te bewegen met een toegestane maximum massa van ten hoogste 750 kg.

Een combinatie van een auto en aanhangwagen of oplegger met een toegestane maximum massa van meer dan 750 kg die samen een toegestane maximum massa tussen de 3500 kg en 4250 kg hebben, is ook mogelijk. Hiervoor moet men dan een examen doen dat gelijk is aan het examen voor de categorie BE. De persoon die het examen heeft gehaald, mag zelf kiezen wat hij liever wil: BE of B met code 96 (B+).

Er wordt echter geen automatische keuze ingebouwd voor B met code 96. Dit betekent dat in eerste instantie altijd rijbewijscategorie BE wordt afgegeven, tenzij de examenkandidaat zelf verzoekt om rijbewijs B met code 96 te krijgen.

Daarnaast vallen vanaf 19 januari 2013 voor rijbewijshouders die niet eerder in het bezit zijn geweest van categorie B de driewielige voertuigen niet meer onder categorie B, maar onder categorie A.

Rijbewijscategorie C

Naast de categorie C is de categorie C1 ingevoegd. Met een rijbewijs van de categorie C1 kan gereden worden in een voertuig met een toegestane maximum massa tussen de 3500 kg en 7500 kg. Voor deze categorie geldt een minimumleeftijd van 18 jaar.

Voor rijbewijscategorie C geldt een minimumleeftijd van 21 jaar. Wanneer echter de code vakbekwaamheid is gehaald, kan een bestuurder zijn rijbewijs voor de categorie C vanaf 18 jaar halen. Daarnaast is de geldigheidsduur van het rijbewijs voor de categorieën C1 en C vijf jaar geworden.

De categorie C geeft automatisch recht op de categorie C1. Vanaf 19 januari 2013 kan men ook apart examen doen voor de categorie C1.

Rijbewijscategorie D

Naast de categorie D is ook de categorie D1 ingevoegd. Met een rijbewijs van de categorie D1 mogen maximaal 16 personen, exclusief chauffeur, vervoerd worden. Voor deze categorie geldt een minimumleeftijd van 21 jaar. Wanneer echter de code vakbekwaamheid is gehaald, kan een bestuurder zijn rijbewijs voor de categorie D1 vanaf 18 jaar halen.

Voor rijbewijscategorie D geldt een minimumleeftijd van 24 jaar. Wanneer echter de code vakbekwaamheid is gehaald, kan een bestuurder zijn rijbewijs voor de categorie D vanaf 21 jaar halen. Daarnaast is de geldigheidsduur van het rijbewijs voor de categorieën D1 en D vijf jaar geworden vanaf de invoering van de derde rijbewijsrichtlijn.

De categorie D geeft automatisch recht op de categorie D1. Vanaf 19 januari 2013 kan men ook apart examen doen voor de categorie D1.

De inwerkingtreding van de derde rijbewijsrichtlijn heeft geen invloed op de pilot met betrekking tot de verlaging van de minimumleeftijd voor buschauffeurs naar 18 jaar; deze wordt gewoon voortgezet. Wanneer de uitkomsten van de pilot bekend zijn, kan worden besloten of de minimumleeftijd voor buschauffeurs definitief wordt verlaagd of niet.

Rijbewijscategorie E

BE - in de categorie BE mag de toegestane maximum massa van de aanhangwagen of oplegger voortaan niet meer bedragen dan 3500 kg.

Rijbewijscategorie C1E is nodig wanneer u met een een trekkend voertuig van categorie B een aanhangwagen of oplegger, die de toegestane maximum massa van 3500 kg overschrijdt, wilt rijden. In dit geval mag de aslast van de aanhangwagen maximaal 3500 kg bedragen en moet de koppelingsdruk door het trekkend voertuig worden gedragen.

C1E - voor de categorie C1E geldt dat de toegestane maximum massa van de combinatie niet meer mag bedragen dan 12.000 kg. Voor deze categorie geldt een minimumleeftijd van 18 jaar. De geldigheidsduur van het rijbewijs is vijf jaar.

CE - voor de categorie CE geldt een minimumleeftijd van 21 jaar. Wanneer echter de code vakbekwaamheid is gehaald, kan een bestuurder zijn rijbewijs voor de categorie CE vanaf 18 jaar halen. De geldigheidsduur van het rijbewijs is vijf jaar. Er is geen beperking in de toegestane maximum massa van de aanhangwagen.

D1E - voor de categorie D1E geldt dat de toegestane maximum massa van de combinatie niet meer mag bedragen dan 12.000 kg en dat de aanhangwagen niet wordt gebruikt om personen in te vervoeren. Voor deze categorie geldt een minimumleeftijd van 21 jaar. Wanneer echter de code vakbekwaamheid is gehaald, kan een bestuurder zijn rijbewijs voor de categorie D1E vanaf 18 jaar halen. De geldigheidsduur van het rijbewijs is vijf jaar.

DE - voor de categorie DE geldt een minimumleeftijd van 24 jaar. Wanneer echter de code vakbekwaamheid is gehaald, kan een bestuurder zijn rijbewijs voor de categorie DE vanaf 21 jaar halen. De geldigheidsduur van het rijbewijs is vijf jaar. Er is geen beperking in de toegestane maximum massa van de aanhangwagen.

 

Oude situatie voor 19 januari 2013Nieuwe situatie voor rijbewijscategorieën afgegeven voor 19 januari 2013Nieuwe situatie voor rijbewijscategorieën afgegeven op of na 19 januari 2013

AM (Nationale categorie)

Voertuig:
bromfiets, snorfiets (AM2) of vierwielige brommobiel met een toegestane maximum massa van ten hoogste 350 kg, exclusief de massa van de accu's in elektrische voertuigen (AM4)

Snelheid:
maximaal 45 km per uur en snorfiets tot max. 25 km per uur

Leeftijd:
vanaf 16 jaar

Rijbewijs:
10 jaar geldig

Examen:
theorie- en praktijkexamen

Opmerking:
categorie AM wordt automatisch verkregen bij het halen van een rijbewijs voor een andere categorie

AM (Nationale categorie)

Voertuig:
bromfiets, snorfiets (AM2) of vierwielige brommobiel met een toegestane maximum massa van ten hoogste 350 kg, exclusief de massa van de accu's in elektrische voertuigen (AM4)

Snelheid:
maximaal 45 km per uur en snorfiets tot max. 25 km per uur

Leeftijd:
vanaf 16 jaar

Rijbewijs:
10 jaar geldig

Examen:
theorie- en praktijkexamen

Opmerking:
categorie AM wordt automatisch verkregen bij het halen van een rijbewijs voor een andere categorie

AM (Europeese rijbewijscategorie)

Voertuig:
bromfiets, snorfiets (AM2) of vierwielige brommobiel met een toegestane maximum massa van ten hoogste 350 kg, exclusief de massa van de accu's in elektrische voertuigen (AM4)

Snelheid:
maximaal 45 km per uur en snorfiets tot max. 25 km per uur

Leeftijd:
vanaf 16 jaar

Rijbewijs:
10 jaar geldig

Examen:
theorie- en praktijkexamen

Opmerking:
categorie AM wordt automatisch verkregen bij het halen van een rijbewijs voor een andere categorie

A (Beperkt/Licht)

Voertuig:
motorrijwiel, maximaal 25 kW,ten hoogste 0,16 kW per kg ledige massa

Leeftijd:
vanaf 18 jaar Rijbewijs: 10 jaar geldig

Examen:
theorie- en praktijkexamen

Opmerking:
na 2 jaar rijbewijscategorie A-licht in bezit te hebben, verkrijgt de bestuurder automatisch categorie A

A (beperkt/licht)

Voertuig:
motorrijwiel, maximaal 25 kW,ten hoogste 0,16 kW per kg ledige massa

Leeftijd:
vanaf 18 jaar

Rijbewijs:
10 jaar geldig

Examen:
theorie- en praktijkexamen

Opmerking:
na 2 jaar rijbewijscategorie A-licht in bezit te hebben, verkrijgt de bestuurder automatisch categorie A

A1

Voertuig:
motorrijwiel, maximaal 125 cc, maximaal 11 kW, minder dan 0,1 kW per kg of motorrijwiel met volledig elektrische aandrijving, maximaal 11 kW, minder dan 0,1 kW per kg of gemotoriseerde driewieler met maximaal 15 kW

Leeftijd:
vanaf 17 jaar les, vanaf 18 jaar examen

Rijbewijs:
10 jaar geldig

Examen:
theorie- en praktijkexamen

A2

Voertuig:
motorrijwiel, maximaal 35 kW, minder dan 0,2 kW per kg en niet afgeleid van een voertuig met meer dan het dubbele vermogen

Leeftijd:
vanaf 20 jaar

Rijbewijs:
10 jaar geldig

Examen:
praktijkexamen

Opmerking:
Categorie A2 kun je alleen halen als je minstens 2 jaar in bezit bent van rijbewijscategorie A1. Er is dan alleen een praktijkexamen vereist.

A (zwaar)

Voertuig:
motorrijwiel onbeperkt vermogen

Leeftijd:
vanaf 21 jaar

Rijbewijs:
10 jaar geldig

Examen:
theorie- en praktijkexamen

A (zwaar)

Voertuig:
motorrijwiel onbeperkt vermogen

Leeftijd:
vanaf 21 jaar

Rijbewijs:
10 jaar geldig

Examen:
theorie- en praktijkexamen

A

Voertuig:
motorrijwiel onbeperkt vermogen of gemotoriseerde driewieler meer dan 15 kW

Leeftijd:
vanaf 22 jaar wanneer 2 jaar in bezit van rijbewijs A2, en vanaf 24 jaar bij rechtstreekse verkrijging.

Rijbewijs:
10 jaar geldig

Examen:
zonder in bezit te zijn van rijbewijs A2 moet je het theorie- en praktijkexamen doen (vanaf 24 jaar) of als je wel in bezit bent van categorie A2 doe je alleen het praktijkexamen

Opmerking:
Na 2 jaar rijbewijscategorie A2 in bezit te hebben, verkrijgt de bestuurder niet automatisch categorie A. De bestuurder moet een praktijkexamen afleggen voor rijbewijscategorie A.

Ook een bestuurder die minder dan 2 jaar in het bezit is van rijbewijscategorie A2 of alleen in het bezit is van rijbewijscategorie A1, kan op zijn 24ste examen doen voor rijbewijscategorie A.

B

Trekkend voertuig:
drie of vierwielige motorvoertuigen met toegestane maximum massa van ten hoogste 3500 kg, ten hoogste 8 personen, exclusief bestuurder

Leeftijd:
vanaf 18 jaar (vanaf 17 jaar in kader van ‘2toDrive’)

Rijbewijs:
10 jaar geldig

Examen:
theorie- en praktijkexamen

Aanhangwagen of oplegger:
(1) toegestane maximum massa van ten hoogste 750 kg of
(2) toegestane maximum massa van meer dan 750 kg, maar niet meer dan de ledige massa van het trekkend voertuig én totale combinatie met toegestane maximum massa van ten hoogste 3500 kg.

B

Trekkend voertuig:
drie of vierwielige motorvoertuigen met toegestane maximum massa van ten hoogste 3500 kg, maximaal 8 personen, exclusief bestuurder

Leeftijd:
vanaf 18 jaar (vanaf 17 jaar in kader van ‘2toDrive’)

Rijbewijs:
10 jaar geldig

Examen:
theorie- en praktijkexamen

Aanhangwagen of oplegger:
(1) toegestane maximum massa van ten hoogste 750 kg of
(2) toegestane maximum massa van meer dan 750 kg, maar totale combinatie met toegestane maximum massa van ten hoogste 3500 kg

Opmerking:
De tricycle mag nog steeds bestuurd worden met een rijbewijscategorie B

B

Trekkend voertuig:
vierwielige motorvoertuigen met toegestane maximum massa van ten hoogste 3500 kg, maximaal 8 personen, exclusief bestuurder

Leeftijd:
vanaf 18 jaar (vanaf 17 jaar in kader van ‘2toDrive’)

Rijbewijs:
10 jaar geldig

Examen:
theorie- en praktijkexamen

Aanhangwagen of oplegger:
(1) toegestane maximum massa van ten hoogste 750 kg of
(2) toegestane maximum massa van meer dan 750 kg, maar totale combinatie met toegestane maximum massa van ten hoogste 3500 kg

Opmerking:
De tricycle valt niet meer onder categorie B, maar onder categorie A

B+ (code 96)

Trekkend voertuig:
vierwielige motorvoertuigen met toegestane maximum massa van ten hoogste 3500 kg, maximaal 8 personen, exclusief bestuurder. Combinatie met aanhangwagen of oplegger mag dan een toegestane maximum massa van ten hoogste 4250 kg hebben.

Leeftijd:
vanaf 18 jaar

Rijbewijs:
10 jaar geldig

Examen:
praktijkexamen (gelijk aan BE examen en in bezit van rijbewijs B)

Aanhangwagen of oplegger:
toegestane maximum massa meer dan 750 kg én totale combinatie met toegestane maximum massa tussen 3500 kg en 4250 kg

BE

Trekkend voertuig:
trekkend voertuig van categorie B

Leeftijd:
vanaf 18 jaar

Rijbewijs:
10 jaar geldig

Examen:
praktijkexamen (en in bezit van rijbewijs B)

Aanhangwagen of oplegger:
toegestane maximum massa van meer dan 750 kg

BE

Trekkend voertuig:
trekkend voertuig van categorie B

Leeftijd:
vanaf 18 jaar

Rijbewijs:
10 jaar geldig

Examen:
praktijkexamen (en in bezit van rijbewijs B)

Aanhangwagen of oplegger:
toegestane maximum massa van meer dan 750 kg. De huidige rechten van rijbewijshouders categorie BE blijven behouden.

BE

Trekkend voertuig:
trekkend voertuig van categorie B

Leeftijd:
vanaf 18 jaar

Rijbewijs:
10 jaar geldig

Examen:
praktijkexamen (en in bezit van rijbewijs B)

Aanhangwagen of oplegger:
toegestane maximum massa van de aanhangwagen of oplegger mag ten hoogste 3500 kg bedragen, bij een overschrijding is rijbewijscategorie C1E noodzakelijk

C1

Trekkend voertuig:
niet behorend tot categorie D1 of D, toegestane maximum massa tussen 3500 kg en 7500 kg, maximaal 8 personen, exclusief bestuurder

Leeftijd:
vanaf 18 jaar

Rijbewijs:
5 jaar geldig (incl. medische keuring)

Examen:
theorie- en praktijkexamen (en in bezit van rijbewijs B)

Aanhangwagen of oplegger:
toegestane maximum massa ten hoogste 750 kg

C

Trekkend voertuig:
niet behorend tot categorie D, toegestane maximum massa meer dan 3500 kg

Leeftijd:
vanaf 18 jaar

Rijbewijs:
10 jaar geldig (incl. medische keuring)

Examen:
theorie- en praktijkexamen (en in bezit van rijbewijs B)

Aanhangwagen of oplegger:
toegestane maximum massa ten hoogste 750 kg

C

Trekkend voertuig:
niet behorend tot categorie D, toegestane maximum massa meer dan 3500 kg

Leeftijd:
vanaf 18 jaar

Rijbewijs:
10 jaar geldig. Vanaf de eerstvolgende verlenging is het rijbewijs 5 jaar geldig (incl. medische keuring).

Examen:
theorie- en praktijkexamen (en in bezit van rijbewijs B)

Aanhangwagen of oplegger:
toegestane maximum massa ten hoogste 750 kg

C

Trekkend voertuig:
niet behorend tot categorie D1 of D, toegestane maximum massa meer dan 3500 kg, maximaal 8 personen, exclusief bestuurder

Leeftijd:
vanaf 21 jaar (vanaf 18 jaar mits vakbekwaamheid)

Rijbewijs:
5 jaar (incl. medische keuring)

Examen:
theorie- en praktijkexamen (en in bezit van rijbewijs B)

Aanhangwagen of oplegger:
toegestane maximum massa ten hoogste 750 kg

C1E

Trekkend voertuig:
Categorie C1 of B Leeftijd: vanaf 18 jaar Rijbewijs: 5 jaar geldig (incl. medische keuring)

Examen:
praktijkexamen (en in bezit van rijbewijs C1)

Aanhangwagen of oplegger:
• bij trekkend voertuig van categorie C1:
toegestane maximum massa meer dan 750 kg én combinatie met een toegestane maximum massa ten hoogste 12.000 kg

• bij trekkend voertuig van categorie B:
toegestane maximum massa meer dan 3500 kg én combinatie met een toegestane maximum massa ten hoogste 12.000 kg

CE

Trekkend voertuig:
trekkend voertuig van categorie C

Leeftijd:
vanaf 18 jaar

Rijbewijs:
10 jaar geldig (incl. medische keuring)

Examen:
praktijkexamen (en in bezit van rijbewijs C)

Aanhangwagen of oplegger:
toegestane maximum massa meer dan 750 kg

CE

Trekkend voertuig:
trekkend voertuig van categorie C

Leeftijd:
vanaf 18 jaar

Rijbewijs:
10 jaar geldig. Vanaf de eerstvolgende verlenging is het rijbewijs 5 jaar geldig (incl. medische keuring).

Examen:
praktijkexamen (en in bezit van rijbewijs C)

Aanhangwagen of oplegger:
toegestane maximum massa meer dan 750 kg

CE

Trekkend voertuig:
trekkend voertuig van categorie C

Leeftijd:
vanaf 21 jaar (vanaf 18 jaar mits vakbekwaamheid)

Rijbewijs:
5 jaar geldig (incl. medische keuring) Examen: praktijkexamen (en in bezit van rijbewijs C)

Aanhangwagen of oplegger:
toegestane maximum massa meer dan 750 kg imum massa ten hoogste 12.000 kg

D1

Trekkend voertuig:
maximaal 16 personen, exclusief bestuurder, maximaal 8 meter lang

Leeftijd:
vanaf 21 jaar (vanaf 18 jaar mits vakbekwaamheid)

Rijbewijs:
5 jaar geldig (incl. medische keuring)

Examen:
theorie- en praktijkexamen (en in bezit van rijbewijs B)

Aanhangwagen:
toegestane maximum massa ten hoogste 750 kg

D

Trekkend voertuig:
meer dan 8 personen, exclusief bestuurder

Leeftijd:
vanaf 21 jaar (in het kader van een experiment vanaf 18 jaar, voorwaarde deelname experiment en vakbekwaamheid)

Rijbewijs:
10 jaar geldig (incl. medische keuring)

Examen:
theorie- en praktijkexamen (en in bezit van rijbewijs B)

Aanhangwagen:
toegestane maximum massa ten hoogste 750 kg

D

Trekkend voertuig:
meer dan 8 personen, exclusief bestuurder

Leeftijd:
vanaf 21 jaar (in het kader van een experiment vanaf 18 jaar, voorwaarde deelname experiment en vakbekwaamheid)

Rijbewijs:
10 jaar geldig. Vanaf de eerstvolgende verlenging is het rijbewijs 5 jaar geldig (incl. medische keuring).

Examen:
theorie- en praktijkexamen (en in bezit van rijbewijs B)

Aanhangwagen:
toegestane maximum massa ten hoogste 750 kg

D

Trekkend
voertuig: meer dan 8 personen, exclusief bestuurder

Leeftijd:
vanaf 24 jaar (vanaf 21 jaar mits vakbekwaamheid) (in het kader van een experiment vanaf 18 jaar, voorwaarde deelname experiment en vakbekwaamheid)

Rijbewijs:
5 jaar (incl. medische keuring)

Examen:
theorie- en praktijkexamen (en in bezit van rijbewijs B)

Aanhangwagen:
toegestane maximum massa ten hoogste 750 kg

DE

Trekkend voertuig:
categorie D

Leeftijd:
vanaf 21 jaar

Rijbewijs:
10 jaar geldig (incl. medische keuring)

Examen:
praktijkexamen (en in bezit van rijbewijs D)

Aanhangwagen:
toegestane maximum massa meer dan 750 kg

DE

Trekkend voertuig:
categorie D

Leeftijd:
vanaf 21 jaar

Rijbewijs:
10 jaar geldig. Vanaf de eerstvolgende verlenging is het rijbewijs 5 jaar geldig (incl. medische keuring).

Examen:
praktijkexamen (en in bezit van rijbewijs D)

Aanhangwagen:
toegestane maximum massa meer dan 750 kg

DE

Trekkend voertuig:
categorie D

Leeftijd:
vanaf 24 jaar (vanaf 21 jaar mits vakbekwaamheid)

Rijbewijs:
5 jaar geldig (incl. medische keuring)

Examen:
praktijkexamen (en in bezit van rijbewijs D)

Aanhangwagen:
toegestane maximum massa meer dan 750 kg

Politiesites